.Kopiowanie tekstów oraz prywatnych fotografii autora tylko za jego zgodą!

niedziela, 23 grudnia 2007

Grody plemienne na uboczu ugrupowań osadniczych.


Główną przyczyna wysunięcia grodów na obrzeża ekumeny należałoby szukać nie tyle po stronie specyfiki krajobrazowej Karpat i Sudetów,ile w sferze uwarunkowań politycznych.Wiąże sie to w VIII - Xw z frontowym położeniem miejscowych ugrupowań osadniczych wobec zagrożeń z południa.Mieszkańcy dzisiejszej Słowacji,Śląska i Małopolski byli ciągle od VIw poddawani presji militarnej silniejszej i grozniejszej w skutkach bardziej niz ludność środkowej czy północnej Polski.Jeszcze do końca VIIIw ludność gospodarująca w obniżeniach śródgórskich oraz na ziemiach na północ od Karpat i Sudetów była narazona na obecność groznych sąsiadów jakimi byli Awarowie.W dorzeczu górnej Odry na Śląsku Opawskim zostały ujawnione świadectwa ekspansji militarnej państwa morawskiego (po 870r.)Przedmioty pochodzenia morawskiego znamy także z Małopolski i Dolnego Śląska.No i oczywiście nie nalezy zapomniec o nowej fali stepowców przybyłych tutaj pod koniec IXw-Magyarach.W zaistniałych warunkach myśl obrona nie mogła byc inaczej nastawiona jak na defensywe.Dlatego wznoszenie grodów odbywało sie na pograniczach a nie w centralnych partiach obszarów stale zamieszkałych.Grody plemienne zakładano w obrebie puszczy albo w bezpośrednim z nia kontakcie.Tego rodzaju pozycja terenowa prawie wszystkich grodów karpackich świadczy o checi osiągniecia 3 celów: - dążono do zapewnenia w obrebie wałów schronienia dość dużej liczby ludzi wraz z inwentarzem - zachowywano w tym miejscu szanse ucieczki w głąb puszczy w razie upadku umocnien - poszerzano możliwości aktywnej defensywy w warunkach przewagi militarnej przeciwnika. Niemal wszystkie grody plemienne instalowano na krawędziach ekumeny.Jak liczna była faktycznie grupa autentycznych siedzib przywódców szczepowych?Czy pełniły od poczatku swojej egzystencji role punktów ruchu oporu? W 2 poł.X i pierwszych dekadach XIw pojedyncze grody plemienne zaczęły zanikac z mapy Małopolski i Śląska.Młode grody powstają w punktach eksponowanych,ale w krajobrazie otwartym ,smielej wkraczają na odsłoniętą przestrzen gdzie opanowują kluczowe pozycje nie na zewnątrz lecz w obrębie strefy zasiedlanej.Analogiczne gruntowne zmiany zaszły w omawianym okresie w rejonie Płaskowyżu Głubczyckiego gdzie państwowe grody w Raciborzu i Kożlu zostały bezposrednio rozlokowane w dolinie Odry. Bazowałem na artykule prof.dr hab.Parczewskiego

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza